Chiêm tinh học và Tâm lý trị liệu (2/2)

Astrology and Psychotherapy: A Comparison for Astrologers - Bill Herbst

Phần 1

Làm việc với Khách Hàng

Ngoài việc có hay không cái chấp thuận của xã hội như một tổ chức chính thống, giữa tâm lý và chiêm tinh còn có một mức độ khác biệt khác nặng tính đền bù. Tâm lý học đã đặc biệt thành công như một phi vụ kinh doanh. Chiêm tinh thì lại không như vậy. Vấn đề ở đây xoay quanh bản chất của dịch vụ, hình thức và cách tiếp thị của những dịch vụ đó, cùng tần suất chọn mua của các khách hàng.

Các nhà tâm lý học ngay từ đầu đã nhận ra rằng những gì họ phải bán chính là lời hứa hẹn về sự trọn vẹn tuyệt vời hơn thông qua những thay đổi về tính cách. Họ đã trưng bày dịch vụ của mình sao cho quá trình tương tác nằm ngay ở phần tiền cảnh, còn những công cụ họ sử dụng thì được giấu kín ở phần hậu cảnh. Và họ tiếp thị trên cơ sở tái lặp việc kinh doanh, duy trì công việc của mình bởi những buổi tư vấn luôn tiếp nối nhau.

Các chiêm tinh gia chúng ta thì không ngừng ảo tưởng rằng ta chỉ đơn thuần buôn bán thông tin. Chúng ta trưng bày dịch vụ của mình như thể công cụ của chúng ta chính là sản phẩm. Và chúng ta tiếp thị những dịch vụ đó theo cái lối may rủi được chăng hay chớ, mua bán chỉ một lần rồi thôi.

Kết quả khá rõ ràng: Hàng ngàn nhà tư vấn tâm lý luôn trong tình trạng đắt khách và có một nguồn thu nhập khấm khá. Hầu hết các chiêm tinh gia trong đất nước này thì lại sẽ chết đói nếu như họ chỉ phụ thuộc vào nguồn thu nhập đến từ việc tư vấn khách hàng. Đến giờ tôi vẫn không hiểu tại sao các chiêm tinh gia vẫn chưa khôn ngoan lên được.

Đối với các nhà tư vấn tâm lý, việc gặp mặt khách hàng ba, hay thậm chí năm ngày một tuần, là một việc bình thường. Một buổi một tuần thường là con số tối thiểu. Nhưng đa số các chiêm tinh gia sẽ thấy mình may mắn nếu như khách hàng của họ quay lại lần hai. Và đối với lượng khách hàng lặp lại, con số thường rơi vào một người mỗi năm. Ngay cả những chiêm tinh gia ưu tú có thể duy trì một lượng khách hàng trung thành cũng không thể thấy khách hàng của mình nhiều hơn một lần mỗi tháng.

Khi một nhà tư vấn tâm lý tiến vào mối quan hệ với một khách hàng mới, thì chính cuộc sống của khách hàng mới là thứ được nhấn mạnh, không phải công cụ của nhà tư vấn tâm lý. Mọi người nghĩ rằng họ cần phải nói chuyện với một nhà trị liệu tâm lý, và phải giải thích về những tình huống trong đời cũng như cảm xúc của họ về những tình huống đó. Sản phẩm ở đây – những thay đổi tính cách mang lại sự trọn vẹn – chính là kết quả của sự tương tác, và mọi người biết rằng đi theo những kết quả đó sẽ cần nhiều thời gian, thường là khoảng một năm tư vấn, hoặc đôi khi hơn thế.

Chiêm tinh học lại hầu như được tiếp thị toàn cầu rằng công cụ và kỹ thuật của nó cũng chính là sản phẩm. Cả chiêm tinh gia và khách hàng của họ thường tập trung vào bản đồ sao hơn là vào đời sống của khách hàng. Đây thật sự là một sai lầm ngớ ngẩn. Sản phẩm của chiêm tinh học không phải là diễn giải bản đồ sao! Mà chính là nhận thức, hiệu suất, và sự hòa hợp của một người với vũ trụ. Tập trung vào việc xem bản đồ sao như là thành phẩm không chỉ là một cách tiếp cận ngây thơ đến việc sử dụng các công cụ chiêm tinh, hạn chế đi sự trợ giúp mà chiêm tinh có thể mang lại, chính xác hơn, nó còn là một ngõ cụt trong việc tạo ra dòng khách hàng quay trở lại, vì lẽ đó, chiêm tinh gia luôn phụ thuộc vào một dòng khách hàng mới vô tận để có được dù chỉ là một nguồn thu nhập khiêm tốn.

Bạn sẽ nói, nhưng khoan đã, không phải các chiêm tinh gia đã xác định được vấn đề đó và cho ra một gói dịch vụ bao gồm các phân tích khác nhau như đọc giải bản đồ sao gốc, bản đồ sao tiến trình, mối quan hệ cặp đôi, phân tích sự nghiệp, và chọn lựa địa điểm sống đó sao? Câu trả lời của tôi là không, hoàn toàn không phải.

Chúng ta cần dừng việc tiếp thị bản thân như thể chúng ta đang bán những “sản phẩm”. Trừ khi chúng ta bắt tay vào giảng giải với học viên và quần chúng rằng sản phẩm của chiêm tinh chính là nâng cao đời sống, và làm việc với chiêm tinh gia là một quá trình liên tục, không phải cuộc đổi chác một lần; nếu không chiêm tinh học sẽ không bao giờ làm nên một sự nghiệp thành danh cho bất kỳ ai trong chúng ta, ngoài những người thông minh (và may mắn) nhất.

Quả là một hiện thực chán ngán khi trong tương lai sẽ có một khách hàng mới gọi cho tôi và bảo, “Tôi đã được phân tích cho bản đồ sao gốc của mình rồi. Tất cả những gì tôi muốn ở ông là bản đồ sao tiến trình.” Họ sẽ đưa ra yêu cầu này như thể một cuộc gặp 90 phút với bất kỳ chiêm tinh gia nào để “đọc giải bản đồ sao gốc” là đủ để họ hiểu hết toàn bộ những ẩn ý trong bản đồ sao gốc của mình! Như thể quá trình thấu hiểu bản thân còn không bằng những diễn giải bản đồ sao tự động trong vài quyển sách tra cứu. Họ xem nó như một món đồ nội thất – mua lần lượt từng món cho đến khi “xong.” Một nhận định khác cũng thường thấy ở khách hàng chính là, “Tôi gọi cho ông vì tôi hứng thú với việc học xem bản đồ sao của mình.” Nhắc lại, điều này được đưa ra khi chúng ta xem bản đồ sao là thành phẩm cuối cùng, tự thân nó đã hoàn chỉnh.

Tại sao nhiều người lại có những sai lầm lố bịch như vậy? Chính bởi vì các chiêm tinh gia – một số người thiện chí và một số người hết sức xuẩn ngốc – đã đề xướng ra những quan niệm sai lầm này.

Những Kỳ vọng Cao

Ngoài ra, trong khi nhiều người có thể tìm đến một chiêm tinh gia vì những lý do tương đồng để họ có thể tìm đến một nhà trị liệu, kỳ vọng của họ đến các chiêm tinh gia lại thường cao hơn. Trong kinh nghiệm hành nghề của tôi, không ngạc nhiên lắm khi một khách hàng mới bắt đầu buổi tư vấn bằng việc mở lời rằng, “Thế, ông đã đọc được gì trong bản đồ sao của tôi?” hay “Nói cho tôi nghe ông biết gì về tôi đi.” Những câu hỏi này đến từ một người nào đó mà thậm chí tôi còn chưa thấy mặt! Rất ít người có những mong đợi kì khôi như vậy đối với phương pháp trị liệu truyền thống.

Hãy tưởng tượng đến một buổi tư vấn tâm lý vào thời kì đầu. Bạn có thể tưởng tượng ra được có một khách hàng đang mong đợi nhà trị liệu không những biết trước về tính cách của mình, biết đúng những hoàn cảnh mà mình đang gặp phải (cũng như khi nào những hoàn cách ấy bắt đầu, khi nào chúng kết thúc, chúng có nghĩa lý gì, và tại sao chúng lại xảy ra), mà còn phải biết đích xác vấn đề của mình là gì và làm cách nào để giải quyết chúng không? Hoàn toàn không!

M. Scott Peck, bác sĩ tâm thần và tác giả của những quyển sách chính thống về tâm lý trị liệu, đã đề cập trong quyển sách The Road Less Traveled của ông về một khách hàng mà ông đã phải tiến hành 150 buổi trị liệu trước khi có thể đưa ra một chẩn đoán về vấn đề của cô. Ba lần một tuần đều đặn trong một năm, nữ khách hàng này dành một tiếng đồng hồ cho ông (và có Chúa mới biết quá trình này tốn kém bao nhiêu), và trong tất cả thời gian đó, ông không hề có một đầu mối nào về những gì đang xảy ra với cô ta, nói chi đến việc giúp đỡ cô ấy! Nếu tôi cũng mặt dạn mày dày nói với khách hàng của mình rằng chúng ta sẽ có một buổi gặp mặt – ít hơn hai tiếng rưỡi đồng hồ – mà trong buổi ấy tôi sẽ không đưa ra một góc nhìn, ý kiến hoặc kết luận chuyên môn nào, có lẽ họ sẽ chẳng thèm đến. Mọi người mong đợi các chiêm tinh gia phải biết nhiều điều về họ, và lại phải biết một cách ngay lập tức.

Trên thực tế, một trong những khác biệt giữa tư vấn chiêm tinh và trị liệu truyền thống chính là hệ thống của chúng ta khơi mở nhiều thứ thiên về thông tin hơn là tư vấn theo những cách tiếp cận truyền thống. Đúng là chúng ta thực tế thường biết nhiều hơn, và lại còn nhanh hơn. Điều này chính là một trong những lý do khiến tôi trở thành chiêm tinh gia.

Khi tôi bắt đầu kiếm sống bằng cách trở thành một chiêm tinh gia chuyên nghiệp vào năm 1973, một trong những động lực của tôi lúc đó chính là đem lại một phương pháp thay thế cho trị liệu truyền thống. Vào thời điểm ấy, trị liệu tâm lý ở mức tiêu chuẩn, đối với tôi, giỏi nhất thì là một trò may rủi, tệ nhất thì là một trò lừa đảo thiện chí, tiền bạc và thời gian mà nó đánh đổi quả là không tương xứng với lợi ích nó mang lại.

Quan điểm đó phần nào xuất phát từ sự bất mãn của tôi đối với hệ thống giáo dục. Tâm lý học ở cấp độ đại học không soi rọi cho tôi nhiều thứ, trên thực tế, nó còn hoàn toàn dập tắt đi sự hăng hái của tôi. Các giáo sư mà tôi mong đợi sẽ là những người cố vấn tài giỏi hóa ra lại chỉ là những người hờ hững sáng cắp cặp đi, tối cắp cặp về. Những khóa học nghe có vẻ đầy lí thú hóa ra lại cực kỳ trì độn. Lời giới thiệu của tôi vào năm 1970 về chiêm tinh học như một hệ thống tâm lý nghiêm túc đã làm sống lại sự lưu tâm cũng như hy vọng của tôi. Tôi dần tin rằng với hai tiếng đồng hồ một buổi tư vấn, tôi có thể mang lại những gì mà các nhà tư vấn tâm lý mang lại trong hai mươi buổi.

Theo thời gian, những bất mãn của tôi đã được làm dịu đi bởi lòng dũng cảm, và tôi đã từng bước tiến đến ý nghĩ rằng những buổi tư vấn tiếp theo đây có những giá trị riêng của chúng. Sự thay đổi thực sự – sự chín muồi sáng suốt đích thực – thường mất nhiều thời gian, nỗ lực và lòng cam kết. Cái “thay đổi” mà một số người hay gọi thường chỉ là cái lướt qua của một giai đoạn tương đối vô thức và máy móc. Chúng ta có thể dẫn con ngựa đến nơi mà chúng ta nghĩ là có nước ở đó, nhưng việc nước có thực sự ở đó hay không cũng khó đoán như việc con ngựa có chịu uống nước hay không. Có những thứ không phải chỉ trải qua mới có thể kiểm chứng, đặc biệt khi những trải nghiệm đó lại là thứ không thể chạm thấy.

Những Mong đợi Tủn mủn

Những tính toán xuẩn ngốc trong chiêm tinh học thường kéo theo một vòng lặp sa lầy. Phần lớn các khóa học và sách tra cứu chỉ mang lại những chỉ dẫn thô sơ và đáng ngờ về các phương pháp cũng như các cách diễn giải trong chiêm tinh. Người học chiêm tinh thường lênh đênh trong chúng mà không có cơ hội tiếp xúc với những kĩ năng đối nhân cần thiết nằm ngoài chiêm tinh học, để có thể áp dụng các kĩ năng diễn giải ấy vào một cuộc tư vấn hiệu quả. Sau chuyến cưỡi ngựa xem hoa, hầu hết các “chuyên gia” sẽ gặp khó khăn trong việc thu hút một khách hàng có giá trị, vậy nên trong cơn tuyệt vọng, nhiều người đã trở về cái mẫu số chung thấp nhất. Họ thuê mướn chính bản thân mình để viết những bài tử vi cung và tuyển hợp nhỏ về cung Mặt trời (cái loại được tìm thấy kế bên quầy thanh toán trong cửa hàng tạp hóa). Họ viết những quyển sách tra cứu kiểu mì ăn liền với những diễn giải nhanh gọn, và thứ này đây, sẽ lại bắt đầu một guồng quay cho thế hệ học viên mới kém may mắn.

Một số ít khác đạt được thành công tương đối bằng việc bán những bản phân tích bản đồ sao được tạo ra bằng máy tính mà không phải mặt đối mặt với khách hàng [đặt hàng và nhận hàng thông qua email]. Những tổ chức này có thể thu về một doanh số lớn, nhưng cho dù sản phẩm họ đưa ra có bao hàm toàn diện như thế nào, họ vẫn đang thúc đẩy một niềm tin tai hại rằng thông tin chính là sản phẩm của chúng ta. Nhìn chung, bằng cách dung túng cho các nhận định sai lầm, những dịch vụ này đang cướp đi kế sinh nhai của các chiêm tinh gia đang hành nghề, rằng nếu mọi người có thể sở hữu một bản phân tích bản đồ sao “thực thụ” từ máy tính với giá chỉ 19.95$, thì tại sao phải đi tới nơi khác để trả từ 40$ đến 100$ cho mỗi giờ nói chuyện với một chiêm tinh gia thực sự? Nó cũng như nhau cả, phải không nào? Dù cho có đến từ một máy tính hay từ một con người, thông tin vẫn là thông tin, đúng không? Ồ không hề. Cảm nghiệm khác với thông tin. Cái thứ nâng cao đời sống một cách chín muồi mà chiêm tinh có thể mang lại không xuất hiện từ những diễn giải bản đồ sao đã được đóng gói sẵn hay những chỉ dẫn về quá cảnh đã được hút chân không.

Bài có thể cùng chủ đề:  Có phải Chiêm tinh là Chuyện Bịa?

Vài chiêm tinh gia sẽ cãi lý rằng phổ biến chiêm tinh đến đại chúng cũng có cái lợi của nó, dù là những sản phẩm hời hợt nhất cũng sẽ làm gia tăng nhận thức về chiêm tinh trong tâm trí mọi người. Tôi xin phản bác rằng việc ấy chỉ tốt nếu như ta không bận tâm đến những sai lầm không thể chối cãi được về chiêm tinh: nó là gì, vận hành như thế nào, và có thể cho biết những gì. Ở đây ta phải áp dụng quy luật cung cầu. Chúng ta tạo điều kiện cho mọi người chỉ biết về một thứ chiêm tinh giả tạo còn trẻ nít, điều đó dẫn đến một làn sóng mong đợi tủn mủn trong thị trường. Ngay cả những chiêm tinh gia tài giỏi nhất cũng phải là một vận động viên bơi lội để chống lại hiện trạng này, và đa phần người học chiêm tinh sẽ bị nhấn chìm trong cơn sóng dữ mà không hề nhận thức được rằng tính nghệ thuật thực sự ở đây là có thể.

Cho mọi người ăn đồ ăn vặt đều đặn, và bao nhiêu người sẽ đánh giá được vị ngon tinh tế của một món được chế biến bởi người sành ăn? Một vài người sẽ làm được; đa số còn lại thì không.

Những quan điểm của tôi về hành nghề và quảng bá chiêm tinh chắc chắn sẽ bị phản đối bởi vài thành viên trong các cộng đồng chiêm tinh. Lập luận của tôi sẽ được lên án như một chủ nghĩa quý tộc chán ngán. Vậy nên hãy để tôi làm rõ. Như mọi lĩnh vực khác trong các sự vụ của con người, những mối quan tâm của ta tới các lĩnh vực đó sẽ phản ánh thái độ, niềm tin và khả năng của chúng ta. Ta cần tiếp cận với một phạm vi rộng khắp để có thể đáp ứng được những nhu cầu đa dạng của thị trường, sự ngụy biện cũng có nhiều mức độ có thể và nên cùng tồn tại trong các dịch vụ và sản phẩm.

Những gì làm tôi phiền lòng chính là phần tỉ lệ tương đối. Đa số những gì được cung cấp ở đây đều xuất phát từ một trình độ thấp. Những gì được cho là xuất sắc trong chiêm tinh phần nhiều lại chỉ là sự ngụy biện không hơn. Từ lúc tạo ra các mục tử vi cung Mặt trời trong những năm 1920 như một phương thức quảng bá rộng rãi, rất nhiều chiêm tinh gia đã tỏ rõ thái độ khinh suất đến sự phát triển nghiêm túc của chiêm tinh; nhiều người xem hệ thống chiêm tinh của chúng ta như một thứ gì đó thất sách, nông cạn và phóng túng. Có một tỉ lệ chiêm tinh gia nhất định mù tịt vấn đề này; họ nhìn thế giới thông qua một lăng kính màu hồng, một lăng kính huyền ảo một cách ngây ngô. Một số khác đắng cay than thở, nhưng vẫn tiếp tục củng cố cho nguyên trạng bằng cách dung túng cho cơn khát của số đông – cơn khát những thứ vứt đi. Hầu hết các chiêm tinh gia đều cảm thấy tội lỗi khi đã góp phần tạo ra tình thế này, dù là vô tình hay cố ý.

Bi kịch lớn nhất của chiêm tinh học thế kỉ hai mươi chính là chúng ta đã gây ra điều này cho bản thân mình.

Lý do Dùng đến Tâm lý học

Ở Minnesota, nơi tôi sinh sống, hành nghề trị liệu tâm lý mà không có chứng chỉ là phạm pháp. Nhưng trong thực tế, điều đó chỉ có nghĩa là bạn không thể tự nhận mình là nhà trị liệu mà không gặp chút rắc rối từ chính quyền. Miễn là công việc của bạn được thực hiện dưới một cái tên khác – chiêm tinh gia, nhà ngoại cảm, chuyên gia tham vấn, người cố vấn cho cá nhân, vân vân – thì bạn có thể đưa trị liệu vào mà không bị dính đến luật pháp. (Cũng cần phải lưu ý rằng luật pháp giữa các tiểu bang rất khác nhau, cả về câu chữ lẫn tinh thần của chúng. Hầu hết các bang đều có những luật cấm cho mọi thứ; thông thường, những luật này đều khá lỏng lẻo. Nếu bạn muốn dùng chiêm tinh làm nền tảng cho tư vấn tâm lý, bạn nên kiểm tra các điều luật chính thức cai quản về việc hành nghề như thế này ở nơi bạn cư trú, cũng như độ chặt chẽ của những điều luật đó.)

Vậy nên nếu tổ chức tâm lý đã đi đến những biện pháp cực đoan như dùng pháp luật để ngăn cấm người ngoài tổ chức ngoài hành nghề trị liệu, nếu nó đã cẩn trọng đến mức công khai tránh né bất kì sự can dự nào đến chiêm tinh học, tại sao chúng ta không cứ bỏ qua và quên đi nó? Với tư cách là những nhà chiêm tinh gia, tại sao chúng ta lại cố gắng phát triển sự nhạy cảm và kỹ năng trong địa hạt tư vấn tâm lý? Vì sao thế? Vì một mình chiêm tinh học không bao giờ là đủ. Nó chưa bao giờ, và cũng sẽ không bao giờ. Cuộc sống rộng lớn hơn là chiêm tinh, vậy nên khi sử dụng những công cụ và góc nhìn chiêm tinh để thực sự kết nối với cuộc sống của khách hàng, chúng ta cần phải ghi nhận và tính đến những yếu tố nằm ngoài chiêm tinh ảnh hưởng đến những cuộc sống đó.

Như đã được nói ở trên, toàn bộ sự tái sinh của chiêm tinh học trong thế kỉ hai mươi có liên quan đến sự phát triển của tâm lý học như một môn học nghiêm túc và có căn cứ. Hầu hết các chiêm tinh gia và người học chiêm tinh hiện nay sử dụng loại chiêm tinh tập trung vào hiện thực của đời sống cá nhân. Mặc dù nhiều tác giả chiêm tinh hướng suy nghĩ của họ về ứng dụng khác của chiêm tinh – dùng chiêm tinh để khám phá ra xu hướng tiến hóa của một tập thể rộng lớn hơn; thì phần cơ bản, thực tế nhất trong ứng dụng của chiêm tinh vẫn là tìm hiểu về những cá nhân cụ thể. Bản đồ sao gốc chắc chắn chứa đựng những thông tin có tầm vóc vượt qua một cá nhân đơn lẻ, nhưng những tầng nghĩa đó chỉ thích hợp để tham chiếu khi phân tích cuộc sống của một cá nhân.

Đặc biệt đối với những học viên và chuyên gia nhiệt thành, chiêm tinh học được xem như một loại “Chén Thánh” – một hệ thống bí ẩn nhưng toàn diện. Họ tin rằng nếu như có thể khám phá bản đồ sao với một chiều sâu tương thích và những kỹ thuật thích hợp, nó có khả năng tiết lộ tất cả về một cá nhân. Điều này phản ánh một dạng cuồng tín đáng buồn. Tôi xin lặp lại: Cuộc sống rộng lớn hơn là chiêm tinh.

Chẳng hạn như, tôi nhận thấy những khuôn mẫu lặp đi lặp lại nhất định trong những cá nhân và cặp đôi là khách hàng của mình. Thường thì những khuôn mẫu đó xoay quanh quan điểm cảm tính của họ về các tình huống trong cuộc sống, và hơn thế nữa, là kỳ vọng của họ về những gì mà buổi tư vấn có thể mang lại. Một vài khuôn mẫu không liên quan gì đến chiêm tinh; vài khuôn mẫu khác được tạo ra trực tiếp bởi những quan điểm không am tường của họ về chiêm tinh: nó là gì, vận hành như thế nào, và có thể cho biết những gì.

Một khách hàng đã gọi điện cho tôi để lên lịch một cuộc hẹn. Đối với tôi, đó hoàn toàn là một thủ tục ghi chép. Tất cả những gì tôi cần biết là người này muốn cuộc hẹn diễn ra nhanh chóng đến mức nào? Nó có khẩn cấp không? Là một sự điểm danh thường lệ? Hay là một công chuyện đặc biệt hơn?

Tuy nhiên, đối với một vài khách hàng, việc gọi điện để lên lịch cho một cuộc hẹn không đơn thuần là một thủ tục nữa. Mặc dù họ hoàn toàn có những lý do tích cực cho một buổi tư vấn, một vài khách hàng lại đang hứng chịu nhiều mối lo lắng và bất an khác nhau, và họ muốn nêu ra những vấn đề đó trên điện thoại trước khi họ lên lịch cho một buổi tư vấn. Dĩ nhiên, mỗi cuộc đối thoại mỗi khác nhau, cảnh huống cuộc đời của mỗi người là độc nhất vô nhị trong tấn kịch đời của họ. Nhưng luôn có những khuôn mẫu dễ dàng nhận ra.

Khi nào Mọi chuyện Xong xuôi thì hãy Đánh thức Tôi

Điện thoại reo. Tôi nhấc máy.

Bill: Xin chào? 

Khách hàng: Chào Bill, tôi là Jane Doe [hay John Smith]. Tôi đã gặp ông hồi tháng Mười hai.

Bill: À vâng, tôi có nhớ. Tôi có thể giúp gì cho cô?

Khách hàng: Vâng, tôi đang nghĩ đến chuyện sẽ gặp ông thêm một buổi nữa. 

Bill: Được rồi. Cô muốn đến khi nào?

Khách hàng: [né đi câu hỏi của tôi] Ừm, chuyện là tôi đang trải qua vài khó khăn về mặt tài chính [hoặc chuyện tình cảm, gia đình, những mơ hồ thường gặp, vân vân] và tôi không biết liệu bản đồ sao có nói lên được gì về chuyện đó không.  

Bill: Jane, bản đồ sao nói lên rất nhiều thông tin về mọi mức độ khác nhau trong cuộc sống của cô. Tôi không thật sự chắc là cô đang muốn hỏi gì. 

Khách hàng: Tôi thật sự rất mệt mỏi về chuyện này, và tôi kiểu như mong rằng bản đồ sao có thể nói cho tôi biết khi nào thì chuyện này kết thúc, ông biết đấy, khi nào thì mọi thứ sẽ trở nên tốt đẹp hơn? 

Ở quãng này của cuộc đối thoại, ta có thể thấy rõ rằng chúng tôi đang kẹt cứng trong thứ mà tôi gọi là Hội chứng “Khi nào Mọi chuyện Xong xuôi thì hãy Đánh thức Tôi”. Người này đang trải qua một giai đoạn khó chịu mà cô ấy không thể hiểu nổi. Cô ấy đã cố gắng đối mặt với nó một cách tốt nhất có thể, nhưng vẫn dần dần kiệt sức. Không thứ gì giúp ích, và bây giờ, sau một khoảng thời gian dài tranh đấu và căng thẳng, cuối cùng cô ấy đã gọi cho tôi trong cơn tuyệt vọng.

Jane biết đủ về chiêm tinh để hiểu rằng có những chu kỳ tự nhiên xảy ra trong cuộc sống của mỗi người. Tuy nhiên, có lẽ cô ấy không có nhận thức của một chiêm tinh gia về bản chất đa tầng và hình tượng của những chu kỳ này, thay vào đó, có lẽ cô ấy tin rằng mỗi chu kỳ đều “xoay quanh” một vài khía cạnh đặc biệt trong đời sống của cô, hoặc thậm chí là “xoay quanh” một sự kiện cụ thể.

Cô ấy không còn thực sự quan tâm đến động lực thúc đẩy của của những tình huống đó, mặc dù cô ấy vẫn luôn lo lắng về nó thường trực. Ý nghĩ rằng có thể có một mục đích hoặc ý nghĩa đằng sau những gì cô ấy đang trải qua đã từ lâu tan biến. Và khả năng rằng cô ấy có thể học hỏi hoặc thậm chí thu được lợi ích từ trải nghiệm của mình bằng việc thấu hiểu hoặc hành động khác đi đã không còn trong đầu cô ấy. Giờ đây tất cả những gì mà cô ấy muốn chính là tồn tại qua khỏi bất cứ thứ gì khiến cô ấy đang phải chịu đựng. Với mục đích đó, cô ấy đang tìm kiếm một chuyên gia về vũ trụ (như chiêm tinh học, hoặc nói chính xác hơn, là chiêm tinh gia) để có thể nói cho cô biết khi nào thì cái thứ đang túm lấy tóc cô sẽ biến mất.

Bài có thể cùng chủ đề:  Chiêm tinh vỡ lòng: Mặt trăng

Jane cũng có thể đang phân vân về việc có nên gặp tôi hay không. Một mặt, cô ấy muốn thấy tôi, bởi cô ấy mong rằng tôi sẽ có “tin tốt.”

“Vâng dĩ nhiên, những gì mà cô đang miêu tả hoàn toàn khớp với bản đồ sao. Nó bắt đầu vào ngày abc và sẽ kết thúc vào ngày xyz, vậy nên nếu cô có thể cố gắng thêm vài ngày [hoặc vài tuần, hay vài tháng], hạn xấu này sẽ kết thúc, và mọi thứ sẽ trở lại như bình thường.” [Tạm dịch: Những yếu tố “hung xấu” trong bản đồ sao của cô sẽ qua đi, và cô sẽ ổn thôi.]

Tuy nhiên, mặt khác, cô ấy cũng lo lắng về buổi gặp mặt đó, vì sợ rằng tôi sẽ nói:

“Bản đồ sao của cô nói rằng tình cảnh này không thể hóa giải. Số của nó là như thế. Cô phải chịu đựng nó từ bây giờ rồi.” [Tạm dịch: Đó là nghiệp quả của cô, cứ khóc đi nếu cô muốn thế.]

Những điều mà cô ngờ đến, cả hy vọng và lo lắng, đều rất dễ hiểu. Đầu tiên, cô ấy là con người; tức là cô ấy là chủ thể của những hiểu biết, khả năng, và tính khách quan có giới hạn. Sự đánh đố của đời sống con người thường là thứ gì đó nhiều hơn những gì ưu tú nhất trong chúng ta có thể ôn hòa giải quyết. Thêm vào đó, niềm tin của cô ấy về chiêm tinh có lẽ phần lớn được nhào nặn bởi thứ văn hóa tuyên truyền bình dân. Thậm chí cô ấy có thể đã thử qua một vài chiêm tinh gia “chuyên nghiệp”, và với sự hiểu biết hời hợt hoặc những niềm tin chưa được kiểm chứng của mình về chiêm tinh, họ đã củng cố thêm cho những hình ảnh và mong đợi này của cô.

Sự Tương đối của Chiêm tinh

Hệ thống biểu tượng của chúng ta không phải là một khối kiến thức đơn lẻ và thống nhất. Có bao nhiêu người thực hành nó thì có bấy nhiêu phiên bản về nó. Mỗi cá nhân lại điều chỉnh hệ thống này sao cho phù hợp với con đường phát triển cụ thể của mình. Dĩ nhiên, quá trình nghiên cứu về chiêm tinh có thể tác động đến hệ hình nhận thức của một người, mọi chiêm tinh gia đang hành nghề đều biết chiêm tinh có thể mang lại những tác động mạnh mẽ và đột ngột như thế nào đến khách hàng thông qua những kiến nghiệm của nó. Nhưng tại bất kỳ thời điểm nào, chúng ta đều nén chiêm tinh “thuần túy” thành một thứ gì đó được hạn chế một cách chọn lọc hơn; một thứ gì đó phù hợp với mức độ lĩnh hội, trưởng thành và ý thức hiện thời của chúng ta. Dù đó là điều không thể tránh khỏi, dĩ nhiên, thì nó cũng là một điều quan trọng để ta hằng ghi nhớ.

Bên cạnh đó, bản đồ sao không “nói” điều gì cả. Chúng giữ kín bí mật của mình một cách âm thầm. Chỉ khi nào con người diễn giải một bản đồ sao, nó mới từ đó hé lộ ra bí ẩn.

Chắc chắn có những thứ được ngầm thỏa thuận trong chiêm tinh học, những ý nghĩa cơ bản mà đa số các chiêm tinh gia đều có thể đồng ý. Một chiêm tinh gia tài cán là một người có hiểu biết thấu đáo về những quy luật diễn giải được ngầm hiểu này, bởi chúng tượng trưng cho cái nền kinh nghiệm và kiến nghiệm được tích lũy bởi những tiền nhân đi trước, cả người còn sống và đã khuất. Nhưng những khái niệm đó có thể được tiếp thu bằng lối học vẹt, mà không cần phải đi sâu vào những giải thích đằng sau cách diễn giải.

Nếu chúng ta nghiền ngẫm nội dung của từng quyển sách hoặc luận án viết về cách phân tích bản đồ sao, não của chúng ta ắt sẽ suy nhược và không còn muốn làm việc, bởi mỗi tác giả lại có cách phân tích được rút trích phần nào từ hệ giá trị siêu hình mà họ đang sử dụng. Những gì ta cầm chừng là đúng, thái độ của ta, và kỳ vọng của ta là những thứ then chốt đến nghệ thuật diễn giải bản đồ sao, bởi chúng đại diện cho hệ giá trị nhào nặn chiêm tinh học – môn nghệ thuật diễn đạt bằng biểu tượng nguyên sơ – thành một khung diễn giải có những hàm ý thực sự và hữu ích.

Xứ sở trong Gương

Chúng ta không “trực tiếp” nhìn vào bản đồ sao. Thay vào đó, chúng ta nhìn vào chúng thông qua ống kính của nhiều hệ giá trị khác nhau. Chỉ cần thay đổi ống kính, những ý nghĩa ta thu được từ một bản đồ sao cũng sẽ thay đổi, hệt như khi ta xoay một ống kính vạn hoa. Chúng ta phải quyết định xem chúng ta sẽ dùng ống kính nào để soi vào hệ biểu tượng này. Ngay cả khi chúng ta không thực sự lựa chọn, chúng ta vẫn phải cho khách hàng biết những phán đoán cơ bản của chúng ta sẽ thiên về xu hướng nào.

Thứ chiêm tinh học nằm trong thâm tâm và lý trí của tôi – thứ chiêm tinh mà tôi hành nghề với khách hàng – không phải là thứ tìm hiểu xem chúng ta sẽ phải “gắng gồng” với điều gì đó trong bao lâu. Cũng không phải là thứ xoay quanh những trải nghiệm sống bị động rằng “chúng ta rồi sẽ ổn thôi.” Vâng, tôi có thể hiểu rằng có những chiêm tinh gia sử dụng hệ thống chiêm tinh theo cách ấy, đặc biệt là trong thời nay, khi mà phần lớn mọi người đều muốn sử dụng chiêm tinh theo cách như vậy. Nhưng tôi tin rằng điều đó thậm chí còn không tương đồng với ứng dụng thực tế nhất hoặc xuất sắc nhất của chiêm tinh.

Dĩ nhiên, bản thân tôi cũng có những cảm giác chung mà mọi người đều có – “Khi nào thì thứ quái quỉ này chấm dứt?”  Tôi không ngại phải thú nhận rằng mình cũng chỉ là một thằng cha có vị thế tốt trong xã hội. Nhưng nếu tôi sử dụng chiêm tinh theo cách ấy, đặc biệt là với khách hàng của tôi, thì điều đó có nghĩa là tôi đã không cố gắng hết sức mình. Nếu như tôi đọc giải bản đồ sao theo kiểu ấy khi họ nhờ tôi giúp đỡ, thì tức là tôi đã không vận dụng được hết tiềm năng của hệ thống biểu tượng này.

Theo tôi, cuộc sống không phải là sống cho qua những gì đang xảy ra, không phải là chịu đựng chúng một cách mù quáng cho đến khi chúng tan biến. Sống là đối mặt với trải nghiệm; trong sự sẵn lòng để trải nghiệm, thử nghiệm và sáng tạo, ta sẽ tìm thấy bóng dáng của cái hiểu biết thực sự, dù cho nó có thể mơ hồ. Khi tôi nói “cái hiểu biết thực sự”, tôi muốn nói đến dạng hiểu biết có thể mang lại sự phát triển và tiệm ngộ, không phải dạng hiểu biết được sao chép không ngừng và tán tụng cho những hình mẫu (pattern) vô thức hoặc những hình mẫu được in hằn từ trước.

Sau cùng thì đây là Cuộc đời của Ai?

Nhìn từ quan điểm siêu hình, chúng ta tự tạo ra cuộc đời của mình. Với góc nhìn này, chúng ta chịu trách nhiệm cho mọi thứ xảy ra trong thế giới của chúng ta, theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Ở cấp độ đó, chúng ta có thể chọn thay đổi những hành vi hoặc những thói quen cảm xúc của mình. Chúng ta có thể nhận ra phần trách nhiệm của bản thân trong các sự kiện và trải nghiệm sống, và tự do thay đổi chúng bất cứ lúc nào. Ngay cả khi chúng ta không nhận ra mình đã ảnh hưởng đến môi trường sống của bản thân như thế nào, chúng ta vẫn có thể nỗ lực trong thế lưỡng nan giữa Chấp nhận và Thay đổi, kiên nhẫn quan sát bản thân thân và ngoại cảnh cho đến khi nhận thức được nhân, quả, và mối tương quan giữa chúng, tiến dần đến sự tỉnh thức về trách nhiệm thực sự hơn của chúng ta.

Nhưng nếu phân tích từ quan điểm đối lập, thì cuộc sống xảy ra với chúng ta, và chúng ta chủ yếu chỉ phản ứng lại với những gì xảy đến. Với góc nhìn này, chúng ta là những cá thể sống trong một thế giới mà chúng ta không tạo ra, một thế giới có cái trật tự mất nết riêng của nó. Chúng ta phải thích ứng với thế giới này, điều chỉnh đời sống của chúng ta theo những gì mà hoàn cảnh yêu cầu – những hoàn cảnh thường vượt qua tầm kiểm soát hạn hẹp của cá nhân ta. Nhưng ngay cả thế, chúng ta vẫn phải có trách nhiệm thấu hiểu bản thân mình càng nhiều càng tốt, để có thể hồi đáp một cách có ý thức thay vì phản ứng một cách vô thức. Chúng ta vẫn phải quan sát bản thân và ngoại cảnh, chỉ để tối ưu hóa hiệu quả của những phản ứng từ bản thân.

Hai quan điểm này dường như đối lập nhau, tức là, không thể bao hàm lẫn nhau. Nhưng với kinh nghiệm của vô số nhà hiền triết trong ngàn năm niên đại, thì sự thật lại không như vậy. Mỗi quan điểm lại đồng tồn tại với cực đối lập của nó. Thậm chí, bản thân chúng còn hàm chứa những tiền đề khiến cực đối lập còn lại không những trở nên khả thể, mà còn cần thiết. Theo triết học mà nói, một quan điểm không thể nào tồn tại nếu thiếu vắng quan đổi đối lập nó.

Chiêm tinh – với các phương pháp biểu tượng của nó về bản đồ sao gốc, chu kỳ quá cảnh, lai ghép bản đồ sao, vân vân – biểu đạt ý nghĩa của nó từ những quan điểm đối lập đều như nhau. Vậy nên, nó là một môn học đặc biệt thích hợp để nghiên cứu về sự tréo ngoe của cuộc đời, nhất là khi áp dụng lên trải nghiệm cá nhân của một người. Nói cách khác, chúng ta có thể sử dụng mọi ống kính để soi xét bản đồ sao, dù những biểu tượng sẽ có những phản hồi khác nhau, chúng vẫn sẽ được diễn giải hợp lý như nhau.

Quay lại sau những cú lạc đề

Tôi không nên tạo ra ấn tượng rằng tất cả khách hàng đến gặp mình đều vì những “vấn đề” mang tính tiêu cực hoặc thống khổ. Nhiều người tìm đến tôi mang trong mình những thôi thúc tích cực nhằm nâng cao nhận thức bản thân và cảm giác trọn vẹn trong cuộc sống. Nhưng một khi tôi đã thiết lập mối quan hệ làm việc với khách hàng, những buổi gặp mặt tiếp theo thường có xu hướng diễn ra trong khoảng thời gian mà họ có áp lực hoặc khó khăn cá nhân.

Khi Jane Doe (hay John Smith) nhờ đến sự trợ giúp của tôi cho một vấn đề, tôi đã biết rằng những gì mà cô ấy nghĩ cô ấy muốn từ tôi sẽ không phải là những gì mà cô ấy có thể nhận được. Công việc của tôi không đơn thuần là đưa cho cô ấy thông tin. Mà ngược lại, là giúp cô ấy thay đổi bất kì mẫu thức cảm xúc hoặc thói quen tinh thần nào khiến cô ấy không thể hành động đúng đắn. Tôi cố gắng giúp khách hàng của mình giành được quyền tiếp cận đến những ân sủng, tự do, và trí tuệ vốn có của họ, bằng cách dịch chuyển quan điểm siêu hình của họ về trách-nhiệm-sáng tạo-có-ý-thức.

Tôi sẽ làm điều đó như thế nào? Tôi sẽ dùng những thông tin cơ bản từ bản đồ sao gốc, quá cảnh, và tất cả những công cụ chiêm tinh thích hợp khác, để giúp cô ấy nhớ lại mục tiêu, sứ mệnh, và những ngọn núi cô ấy cần phải băng qua trong cuộc đời mình. Tôi sẽ giúp cô ấy với tất cả khả năng của mình trong việc ngắt cô ấy khỏi những cơn quá khích vô hình, hay những trạng thái phản ứng mà cảm xúc làm chủ có dấp dáng sự tiêu cực.

Ông Có thể Đưa ra một Ví dụ không?

Một Hướng đi Khác

Điều quan trọng nhất

__

Bill Herbst là một chiêm tinh gia chuyên nghiệp đã dành hơn 40 năm cho bộ môn này. Công việc chiêm tinh toàn thời gian của ông bao gồm cả tư vấn cá nhân, dạy học và viết sách. Các bài viết của ông bao quát từ chiêm tinh căn bản đến chiêm tinh vĩ mô, từ lý thuyết ứng dụng đến những chia sẻ giãi bày. Không trừu tượng siêu hình mà thẳng thắn câu văn, những bài viết của ông cũng hứa hẹn phát lộ ra những suy tưởng mới cho người vừa bước vào hoặc gắn bó đã lâu trên con đường chiêm tinh đôi khi mòn mỏi này.

__

Dịch từ Astrology and Psychotherapy với sự đồng ý của tác giả.

Ảnh: Liliana Porter, từ series Man, 1967.

 

Write a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *